Salon và Tất dài xanh da trời

Vào thế kỉ thứ XVIII ở Pháp và Anh, những nhà cải cách thường gặp nhau xung quanh những lý tưởng về sự bình đẳng, thế nhưng rất ít người ủng hộ giáo dục đại học cho phụ nữ. Mặc dù dư luận chỉ trích sự thiếu giáo dục của phụ nữ, người ta không khuyến khích phụ nữ học tập chỉ vì tri thức. Trước những định kiến chung chống lại phụ nữ có học, có một nơi mà phụ nữ có thể phô bày sự uyên bác của họ: các salon văn chương. Nhiều tác giả cho rằng vai trò của phụ nữ ở các salon là vai trò của người nữ chủ nhà thông minh; tuy nhiên các salon có nhiều hơn một chức năng xã hội cho phụ nữ. Đó cũng là những trường đại học không chính quy, nơi phụ nữ trao đổi tư tưởng với những người có học, đọc tác phẩm của họ và nghe về những tác phẩm của người khác, đón nhận và đưa ra những lời phê bình.

Photobucket

Một buổi đọc sách ở salon của bà Geoffrin, 1755

Vào những năm 1750, khi các salon đã trở nên thịnh hành ở Pháp, một số phụ nữ Anh, tự gọi bản thân là “Tất dài xanh da trời” (Bluestockings) đã theo gương những nữ chủ nhân salon Pháp (salonnières), lập nên salon của chính họ. Những người ở trong nhóm Tất dài xanh da trời không muốn bắt chước những salonnières mà muốn cải biến một công thức đã thành công cho phù hợp với mục đích của họ-  sự nâng cao vị thế của người phụ nữ thông qua đào tạo về đạo đức và trí tuệ. Sự khác nhau trong định hướng và nền tảng xã hội có lẽ đã dẫn đến sự khác nhau về bản chất của các salon ở Pháp và Anh.  Các salon ở Pháp mang thái độ của giới quý tộc, ngợi ca những thú vui cao cấp và coi trọng những thành tựu nghệ thuật. Nhóm Tất dài xanh da trời của Anh, xuất phát từ một nền tảng khiêm tốn hơn, quan tâm đến học tập và công việc nhiều hơn là vui thú. Các salonnières, do quen thuộc với đời sống theo khuôn phép của giới quý tộc, giữ vẻ trang trọng trong các salon của họ. Những người phụ nữ Anh, dù ngoan đạo và gia giáo, có một các thức dân dã hơn.

Photobucket

Elizabeth Montagu, một trong những người thành lập và lãnh đạo nhóm “Tất dài xanh da trời”.

Đầu tiên nhóm Tất dài xanh da trời làm theo những salon của người Pháp. Họ mời cả nam giới tham gia những sinh hoạt của nhóm. Tuy nhiên, khi các thành viên trong nhóm liên kết chặt chẽ hơn, Tất dài xanh da trời nhìn nhận bản thân họ như một nhóm phụ nữ và sở hữu tính đoàn kết, điều thiếu vắng ở những salonnières, những nữ chủ nhân này bị tách rời nhau bởi vai trò chủ đạo mà mỗi người phải giữ ở salon của mình. Trong không khí tương trợ, Tất dài xanh da trời đã vượt lên trên những hoạt động trong phòng khách. Họ đi du lịch, học tập, làm việc, viết để xuất bản. Những hoạt động của họ đã thách thức hình ảnh nữ giới như những người thụ động. Những salonnières tuy ý thức được sự bất bình đẳng giới nhưng thế giới chật hẹp của họ đã giữ sự theo đuổi tri thức của họ trong những phạm vi truyền thống. Trong thực tế, nhiều salonnières giấu những hoạt động phi truyền thống của họ đằng sau vai trò của một nữ chủ nhà và họ chiều theo đàn ông trước mặt mọi người.

Tất dài xanh da trời là những người mở đường nếu so sánh với các salonnieres, nhưng họ không phải là những người đấu tranh vì nữ quyền. Họ quá truyền thống và quá bị giới hạn trong thế hệ của họ để có thể đòi hỏi quyền lợi xã hội và chính trị cho mình. Tuy nhiên, với khát vọng học tập, sự sẵn sàng vượt qua giới hạn của những salon để theo đuổi niềm yêu thích, tinh thần đoàn kết, nhóm Tất dài xanh da trời đã bắt đầu hành trình chất vấn vai trò của phụ nữ trong xã hội.

(Dịch theo một bài đọc trong Test 6, tr. 237, quyển GRE Big Book)

Tham khảo

Có thể đọc thêm về các salon tại đây và về Tất xanh da trời tại đây.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s