Trích thư gửi từ “quê nhà”

Phùng Cung

NGƯỜI LÀNG
Bạc tóc trở về quê
Bỡ ngỡ tìm đò bến mới
Nhìn dáng lạt bó rau
Nhận được người làng.

VẾT THƠM
Em về phố rồi
Trái ổi chín
Để nhiều vết bấm
Mấy chiếc kiến đen
Ngơ ngác tìm thơm

TRÀ
Quất mãi nước sôi
Trà đau nát bã
Không đổi giọng Tân-Cương

THUỞ VỠ LÒNG
Vấp dao gọt chì
Ngón tay nhớm máu
Chợt mùi gỗ thơm
Xao xuyến thuở vỡ lòng

VỤNG VỀ
Đầu trần
Chân đất
Đường cơm áo vụng về
Kéo lê cái bóng
Thân nhơ bóng sạch,
Tối ngày đối mặt với trẻ con.

One thought on “Trích thư gửi từ “quê nhà”

  1. Nhị Linh viết về Phùng Cung (& Quang Dũng)
    “Phùng Cung, về phần mình, còn kiệm lời hơn nữa, kiệm đến mức gần như “vô thanh”. Trong rất nhiều năm, gần như không ai biết sau “vụ án văn chương Nhân Văn-Giai Phẩm” (tai họa từ truyện ngắn “Con ngựa già của chúa Trịnh” xuất hiện năm 1956), Phùng Cung còn sáng tác, mà lại là thơ. Sinh năm 1928, đến tận năm 1995 tập thơ duy nhất (và rất mỏng) của ông mới được in. Ngoài tập “Xem đêm” này, người ta chỉ còn biết đến một số truyện ngắn và bài thơ khác của ông, in trong một vài tập sách ở nước ngoài.

    Có thể nói ngay rằng, lịch sử thơ Việt Nam hiếm có giọng thơ nào đậm đặc tính địa phương như Phùng Cung. So đo thật kỹ thì có lẽ chỉ Trần Vàng Sao là một trường hợp tương tự, của một vùng khác (xứ Huế), còn chạm vào thơ Phùng Cung là ngay lập tức chạm vào sự sần sùi, lấp xấp nước, mùi vị ngưng đọng của làng quê miền Bắc Việt Nam. Làng quê của Phùng Cung bị loại trừ tuyệt đối màu óng ả và vẻ mượt mà, sôi nổi hồn hậu đã được khai thác đến kiệt cùng. “Gam từ” của Phùng Cung lúc nào cũng gằn xuống, tức thở, vừa lạ lùng nhưng cũng lại vừa quen thuộc: “càm cắp”, “điếng nắng”, “cành chiều treo”, “đứng né”, “gót nhọc”, “hoa lấm”, “gãy bước”, “trạt mùi”… Thơ Phùng Cung buồn nhưng không lụy, điều đó cũng bắt nguồn chủ yếu từ cách dùng từ của ông.

    Cảm thức và màu sắc đó được Phùng Cung lồng vào một hình thức thơ gân guốc, và (cụ thể hơn nữa) một cách trình bày đặc biệt, một sự đặc biệt rất kín đáo: trong những bài thơ của ông luôn luôn có rất nhiều dấu gạch ngang; vài ví dụ: “Đáy nước sao chiều đắm ngọc/Tấm – nắng – da – bò đậy chéo bến quê”, “Trời vừa nín – mưa”, “Trăng – tìm – dấu ngựa quá quan”, “Cổng hè đổ vụn – nắng son/Con trâu gốc phượng/Nhai – mòn – gần – xa”. Tưởng chừng như đây chỉ là một lựa chọn ngẫu nhiên, hoặc một ý tưởng cách tân mơ hồ nào đó, nhưng cứ nhìn mãi vào mặt giấy in các bài thơ ấy, tôi chợt có cảm giác rằng Phùng Cung muốn trình bày cả địa thế làng quê Bắc Việt lên trang giấy, theo cách riêng của ông. Những dấu gạch ngắn giống như là chi chít dấu vết để lại trên mặt đất ở làng quê, nhất là những dấu chân người phải găm sâu xuống để vững vàng khỏi ngã trên một bề mặt nhiều khập khiễng, lồi lõm. Thơ như thế gắn chặt không rời vào vùng đất nơi nó sinh ra và thuộc về.”
    http://nhilinhblog.blogspot.com/2012/03/nhung-nha-tho-tro-lai.html

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s